Lenghis retoromanzis
Aspetto
| Lenghis retoromanzis (-) | |
|---|---|
| Pronuncie native: | |
| Altris denominazions: | |
| Fevelât in: | |
| Regjon: | Friûl-Vignesie Julie Trentin-Sud Tirôl Venit Grisons |
| Feveladôrs: | 900.000-2.000.000 |
| Posizion (totâl): | – |
| Posizion (marilenghe): | {{{posizionmarilenghe}}} |
| Classificazion gjenetiche: | indoeuropeanis |
| Stât uficiâl | |
| Lenghe uficiâl di: | |
| Regolât di: | Furlan:
Ladin: |
| Codiçs de lenghe | |
| ISO 639-1 | {{{iso1}}} |
| ISO 639-2 | {{{iso2}}} |
| ISO 639-3 | {{{iso3}}} |
| cjale ancje: Lenghe | |
Lis lenghis retoromanzis (romanç linguas retoromanas) a son un sotgrup didentri des lenghis galo-iberichis (une part des lenghis romanzis). Comprendin su par ju 1.500.000 fevelânts e son colocâts te zone nord-orientâl des Alps. Lis lenghis di chest grup son tre: furlan, ladin e romanç.
Chestis lenghis son plui dongje lenghis come francês e spagnol che al talian.
Classificazion
[cambie | modifiche il codiç]Analogjiis tra cualchi peraule in diviersis lenghis retoromanzis
[cambie | modifiche il codiç]| Latin | Furlan | Ladin | Romanç (Grischun) |
|---|---|---|---|
| caseus | formadi | ciajuel, formai | chaschiel |
| cantatio, catus | cjançon, cjante | ciantia | chanzun |
| clavis | clâf | clef | clav |
| ecclesia | glesie | gliejia | baselgia |
| lingua | lenghe | lenga, lingaz | lingua, linguatg |
| platea | place | plaza | plazza, plaz |
| pons (pontis) | puint | pont | punt |
| nox (noctis) | gnot | nuet | notg |
| equus, caballus | cjaval | ciaval | chaval |
| caput, testa | cjâf, teste, cjaveç | cef, capo | chau, testa |
| cerasum | cjariese | ciarieja | tscharescha |
| saxum, lapis (lapidis) | clap | sas | crap |
| digitus | dêt | deit | det |
| cattus | gjat | giat | giat |
| lac (lactis) | lat | lat | latg |
| parabola (tard), paraula (medievâl) | peraule | pled | parola |
| flumen | flum | flum | flum |
| aqua | aghe | ega | aua |
| sanguis | sanc | sanch | sang, sanc |
| pagus | paîs | paisc | pajais, pajis, paeis |
| cynara | articjoc | carciof | artischocca |
Bibliografie
[cambie | modifiche il codiç]- (todesc) Robert H. Billigmeier, Land und Volk der Rätoromanen. Eine Kultur- und Sprachgeschichte mit einem Vorwort von Iso Camartin, Verlag Huber, Frauenfeld 1983
- (talian) Walter Belardi, Breve storia della lingua e della letteratura ladina. 2ª edizione aggiornata. Istitut Ladin Micurà de Rü, San Martin de Tor 2003.
- (talian)Werner Pescosta, Storia dei ladini delle Dolomiti. Istitut Ladin Micurà de Rü, San Martin de Tor 2010. ISBN 978-88-8171-090-4.