Vai al contenuto

Hernán Cortés

De Vichipedie, la enciclopedie libare dute in marilenghe.
Hernán Cortés


Hernán Cortés intun ritrat anonim dal 1525

Nazionalitât Spagnole
Date di nassite 1485
Lûc di nassite Medellín
Date di muart 2 Dic 1547
Lûc di muart Castilleja de la Cuesta
Ativitât Militâr, condotîr, esploradôr


Oparis principâls Conquiste dal Imperi aztêc
Un dai plui famôs Conquistadores spagnûi

Hernán Cortés Monroy Pizarro Altamirano (a lis voltis clamât ancje Fernando Cortés o Cortez; Medellín, 1485 – Castilleja de la Cuesta, 2 di Dicembar 1547) al fo un militâr, condotîr e nobîl spagnûl. Fî di Martín de Monroy, che al selzè di dâi il cognon de mari Cortés par ragjons di sucession, al è ricuardât come Conquistador par vê vinçût e sotmitût a le Spagne l'Imperi aztêc.

Zoventût e prin periodi intal Gnûf Mont

[cambie | modifiche il codiç]

Nassût te regjon de Estremadura di une famee de piçule nobiltât, Cortés al à studiât par un curt periodi dirit te Universitât di Salamanca prin di decîdi di cjapâ le cariere militâr. Intal 1504 al è salpât viers l'isule di Hispaniola e, plui tart, al à cjapât parte a le concuiste di Cuba (1511) sòt dal comant di Diego Velázquez de Cuéllar.

La concuiste dal Imperi aztêc (1519-1521)

[cambie | modifiche il codiç]

Intal 1519, sanzionât di Velázquez, Cortés al à organizât une spedizion viers le cueste dal Messic. Sbarcât a Veracruz, al à sdrumât lis sôs stessis nâfss par evitâ che i siei soldâts tornassin indaûr e al à scomençât la marce viers l'interiôr:

  • L'aliance cu lis popolazions locâls: Sfrutant lis divisions politichis dal Messic, al à fat aliance cun popolazions tributariis dai Aztêcs, come i Tlaxcaltecs.
  • Le jentrade a Tenochtitlán: Rivât te capitâl azteche, al è stât acolt dal imperadôr Moctezuma II. Pôc daspò, Cortés al à cjapât in ostagj l'imperadôr par controlâ la citât.
  • Le Noche Triste' e le colade di Tenochtitlán: Daspò une violente rivolte popolâr (la "Noche Triste" dal 1520), i Spagnûi a son stâts obleâts a cambiâ de citât. Cortés si è riorganizât e, cun il jutori dai siei aleâts indigenis e des epidemîs di variole puartadis dai europeans, al à metût sòt assedi Tenochtitlán , par cjapale definitivament ai 13 di Avost 1521.

Guviernatôr dal "Gnûf Messic" e ultims agns

[cambie | modifiche il codiç]

Daspò la victorie, il re Carli V lu à nominât guviernatôr e cjapitani gjenerâl de Gnove Spagne. Nondut chest, la sô autoritât e je stade gradualment ridusude des autoritâts reâls par timôr dal sô eccesîf podê.

Intal 1524 al à menât une spedizion tal Honduras e tal 1536 al à esplorât la penisule de Basse Californie. Tornât definitivamentri in tal Vieli Mont intal 1541, al è muart di pleurisie dongje di Siviglia tal 1547.

Vôs coreladis

[cambie | modifiche il codiç]