Yasser Arafat
| |
| Nazionalitât | Palestinês |
|---|---|
| Date di nassite | 24 di Avost 1929 |
| Lûc di nassite | Il Cairo, Egjit |
| Date di muart | 11 di Novembar 2004 |
| Lûc di muart | Clamart, France |
| Ativitât | Politic, cjâf militar
|
| Simbul dal moviment nazionalist palestines e protagonista dai Acuarts di Oslo | |
Yasser Arafat (par arab: ياسر عرفات; Il Cairo, 24 di Avost 1929 – Clamart, 11 di Novembar 2004), cognossût ancje cul nom di bataie di Abu Ammar, al è stât un politic e cjâf militâr palestinês.
President de Organizazion par la Liberazion de Palestine (OLP) dal 1969 al 2004 e de Autoritât Nazionâl Palestinês (ANP) dal 1994 al 2004, Arafat al è stât la figure plui rapresentative dal moviment nazionalist palestinês par plui di cuatri decenis. Intal 1994 al à vinçût il Premi Nobel par la Pâs insiemit ai politics israelians Yitzhak Rabin e Shimon Peres par via dai Acuarts di Oslo.
Biografie
[cambie | modifiche il codiç]I prins agns e la formazion
[cambie | modifiche il codiç]Nassût probabilmentri al Caire di gjenitôrs palestinês (ancje se lui al sostegneve di jessi nassût a Jerusalem), Mohammed Yasser Abdel Rahman Abdel Raouf Arafat al al-Qudwa al-Husseini al à cressût jenfri Il Cairo e Jerusalem. In tal 1948, tal timp de prime vuere arabo-israeliane, al à partecipât ai combatiments come volontari.
Al à studiât inzignerie civîl te l'Universitât dal Cairo, dulà che al à cjapât la lauree intal 1956. In tai agns universitârs al è deventât un dai cjâfs de Union Gjenerâl dai Studients Palestinês.
La fondazion di Fatah e la direzion de OLP
[cambie | modifiche il codiç]Int al 1959, inte la citât di Kuwait, Arafat insiemit cun altris esiliâts (jenfri chei Khalil al-Wazir, cognossût come Abu Jihad) al à fondât Fatah, un moviment politic e militâr laic cun le finalitât di liberâ la Palestine cun le vuerilie.
In tal 1969, Arafat al è stât elezût president dal Comitât Esecutîf de OLP, coalizion che unive lis diviersis fazions palestinesis. Sòt de so direzion, la OLP e à cjapât un rûl internazionâl di prim plan, mudant la perpercezion dal popul palestinês di sempliç "rifugjâts" a "nazion cuntun dirit a la autodeterminazion".
I confilits in tal Orient di Mieç
[cambie | modifiche il codiç]La presence de OLP e des sôs fuarcis armadis e à causât tensionis gravissimis tai paîs arabs che li ospitavin:
- Setembar Neri (1970): In Gjordanie, une vuere civîl jenfri l'armade reâl gjordane e i verilîrs palestinês à puartât al espulsion de OLP di Amman.
- Vuere civîl libanês: Trasferît a Beirut, Arafat al à vuidât la resistence palestinês te vuere civîl e l'invasion israeliane dal 1982, cuant al è stât sforzât a bandonâ il Liban par stabilî la sede de OLP a Tunisi.
Il passaç ae diplomazie e i Acuarts di Oslo
[cambie | modifiche il codiç]Ai 13 di Novembar dal 1974, Arafat al è stât il prin rapresentant di un'organizazion no statâl a fevelâ Assemblee Gjenerâl des Nazions Unidis a Espace, pronunciant la famose frase: «Vuê soi vignût cun un ram di ulîf te man e il fusîl dal combatent par la libertât te âtre. No lassaît che ul ram coli de mê man».
Intal 1988, la OLP e à proclamât simbolicamentri il Stât di Palestine e e à ricognossût implicitamentri il Stât di Israêl, rinunciant uficialmentri al terorisim.Chest mudament al à viert la strade ai negoziâts di pâs:
- Intal 1993, a Washington, Arafat e il prin ministri israelian Yitzhak Rabin a an firmât i Acuarts di Oslo.
- Intal 1994, Arafat al è tornât tai Teritoris Palestinês e al è stât elezû president de gnove Autoritât Nazionâl Palestinês.
La seconde Intifada e la muart
[cambie | modifiche il codiç]Il faliment dai negoziâts di Camp David tal 2000 e l'inizi de Seconde Intifada a an ròt il procès di pâs. Considerât di Israêl e dai Stâts Unîts come un ostacul par la pâs, dal 2001 Arafat al è stât assediât de armade israeliane tal sô complès (la Muqata'a) a Ramallah.
Urgentementri trasferît tal ospedâl militâr Percy di Clamart, dongje Parîs, par un misteriôs pegjorament dal sô stat di salût, Yasser Arafat al è muart ai 11 di Novembar dal 2004. La cause esate de sô muart reste un argoment di dibatiment e controversie internazionâl.
Oparis e discôrs principâls
[cambie | modifiche il codiç]- Discôrs te l'Asemblee Gjenerâl des Nazions Unidis (1974)
- Declarazion d'Indipendence Palestinês (Algeri, 1988)
Bibliografie
[cambie | modifiche il codiç]- Said, Edward, *The Question of Palestine*, Vintage Books, 1979.
- Aburish, Said K., *Arafat: From Defender to Dictator*, Bloomsbury Publishing, 1998 (ISBN 978-0747544302).
- Wallach, Janet & John, *Arafat: In the Eyes of the Beholder*, Lyle Stuart, 1990 (ISBN 978-0818405334).
Leams esternis
[cambie | modifiche il codiç]- (inglês) Biografia di Yasser Arafat inte il sit uficiâl dal Premi Nobel
- (inglês) Archivio documentâl su Yasser Arafat su Al Jazeera
- (talian) Yasser Arafat inte Enciclopedia Treccani
