Vai al contenuto

Novesime Crosade

De Vichipedie, la enciclopedie libare dute in marilenghe.
I Mamelucs di Baxbars combatin cuintri i vuerîrs francs e lis popolazion de Mongolie'

Le Novesime crociade (1271-1272) e fo la ultime des grandis crosadis numeradis organizadis par protegi i Stâts Crosâts tal Levant par combati lis fuarcis musulmanis in Tiare Sante.Par tancj storics no si trate di une crosade gnove, ma de continuazion de Otave Crosade Cheste spedizion e fo vuidade dal contin Eduart I de Inglatiere (il futûr re Eduart I Longshanks) e e ven viodude storicamenti come il continuament diret de Otave Crosade, che si jere fermade a Tunisi tal 1270.

Daspo de muart dal re francês Luîs IX il Sant a Tunis, la plui part dal esercit e torne in Europe. Il contin Eduart, che al jere sbarcât in Afriche dome a fin de vuere,masse tast par judâ Luîs IX e al decît di no molâ e di continuâ la sô rute viers il Levant cun pôcs cavalîrs fidâts.

Tal mêa di Mai dal 1271, Eduart al sbarcje a Acre, la ultime grande fuartece cristiane in Palestine. La situazion e jere disperade: il sultan mameluc Baybars al veve cjapât Antiochie e Giafe, e al jere pront a dâ il colp final di ce che al ruestave dal Ream di Gjerusalem.

Azions militârs e diplomatichis

[cambie | modifiche il codiç]

Eduard al capîs daurman che lis sôs fuarcis a jerin masse pocjis par sbeasâ l'esercît di Baybars tal cjamp di bataie. Al organize cussì dôs strategjis:

  • L'aleance cun lis popolazions de Mongolie: Eduard al mandâ messaç al khan mongol Abaqa (dal Ilkhanât), che al rispuint mandant un esercit in Sirie par atacâ i Mamelucs a lis spalis. Chest al costrinç Baybars a ritirâsi par fâ front a la menace de est.
  • Tatiche de vuerilie e difese : I crociâts e i cavalîrs dai Ordins (Cavalîrs templârs e Cavalîrs Ospitalîrs) dan vite a tantis piçulis incursions e a rinfuarçin i mûrs di Acre.

Tal 1272, un sicarî di Baybars (un de sete dai Assassins) al tente di sasinâ Eduart cuntun pugnâl velenât.l'atentatôr al jere un om che si jere fât passâ par sirian convertît al cristianisim. Une volteaconcuistade la fducie , al rive a fâsi ricevi dal sovran a Acri , cun la scuse di consegnâ letaris confidenziâls Cuant che Eduart al jere daûr a lej , l'atentadôr tire fûr il pugnâl.Il contin al rive a difindisi dal colp e a copâ il sassin ma al rueste ferît in mût grâf par diviersis setemanis.I colps dal atentât restin tal braç dal Re par dute le vite e la vuarigjon cjape dun periodi di timp une vore lunc.

La fin de Crosade

[cambie | modifiche il codiç]

Viodût che i rinfuarç de Europe no rivavin e che la sô salût e jere in pericul, Eduart al decît di fâ un tratât di pâs cun Baybars: la Tregue di Cesaree (1272), che garantîs une pâs di dîs agns par i cristians di Acre.

Tal Setembar dal 1270, Eduart si inbarcje par tornâ in Ingletiere, dulà che tal stès timp so pari re Enrico III al jere muart, cjapant cussi il sô puest e deventant re cul nom di Eduardo I. In te crosade EduartI al jere acompagnât da Teobaldo Visconti, destinât a deventâ Pape cul nom di Gregorio X (Grivôr X par furlan) tal 1271. Lu stês Grivôr X proclame une gnove Crosade ma il sô apel no sarâ scoltât. Tal 1291 cuant che cualchit cristian tache une carovane cristiane copant 19 mercjadants musulmans , il sultan Khalīl (al-Malik al-Ashraf) demande un risarciment par chest incident. Nol vên scoltât e cussì al decît di assediâ Acri , l'ultim insediament fuartificât de Cristianitât tal stès an. Daspo' 43 dîs di resistence , le citât cole. Daspo' vê massacrât 60 000 presonîrs , il sultan al continue la sô concuiste in tai teritoris de Palestine , scancelant scuasit dut lis testemoneancis dal dommini dai cristians.

Bibliografie(par talian)

[cambie | modifiche il codiç]
  • Steven Runciman, Storia delle Crociate, Turin, Einaudi, 1966.
  • Christopher Tyerman, God's War: A New History of the Crusades, London, Penguin, 2006 (par inglese).
  • Jacques Le Goff, Il Medioevo, alle origini dell'identità europea, Bari, Laterza, 1994.

Leams esternis

[cambie | modifiche il codiç]