Naranç
| |
| Frut de plante dal Narançâr (Citrus sinensis)
| |
|---|---|
| Origjin | Asie Orientâl (Cine e Indocine) |
| Ativitât | Culture fruticula |
| Gjenar | Frut
|
| Il citri plui coltivât al mont | |

Il naranç o par furlan ancje Narant (clamât ancje portogâl / portogallo; non scientific Citrus sinensis par il naranç dolç) al è un citric e il frut de plante dal Narançâr, une plante de famee des Rutaceae.
Al è l'citric plui coltivât e consumât al mont, appresât sedi frescsedi sòt forme di suc (strucade).
Varietâts principâls
[cambie | modifiche il codiç]A esistin centenars di varietâts di narançs, dividudis par solît in dôs grandis categoriis:
- Naranç dolç (Citrus sinensis): Le specie plui difondude par alimentazion umane.
- Narançs a polpe blonde: Come le varietât Navel, Valencia o Ovale, dölcis e ricjis di suc.
- Narançs pigmentâs (a polpe rosse): Come la varietât Tarocco, Moro e Sanguinello, tipichis de Sicilie, che a an un colôr ros intèns dât des antocianinis.
- Naranç amâr (Citrus aurantium): Doprât soredut te industrie farmaceutiche, par le preparazion di marmeladis (marmelade di narançs amârs) e par l'estrazion di uelis essenziâls par i profums.
Cultivazion e storie
[cambie | modifiche il codiç]Origjinâri de Cine e dal Sud-Est Asiatic, il naranç al è stât puartât in Europe dai comerçiants portoghês tal XVI secul (di cul il nom populâr portogâl usât in variis lenghis ed tal furlan tradizionâl).
Le plante à bisugne di un clima temperât-cjalt e no supuarte lis glaçadis dal invier. In te Italie, le Sicilie e le Calabrie a son lis regjons principâls par le produzion.
Proprietâts nutrizionâls
[cambie | modifiche il codiç]Il naranç al è famôs par la sô grande cuantitât di Vitamine C, che jude a rinfuarçâ lis difesis dal cuarp e de piel. Al contèn ancje potassi, fibris (inte parte blancje interne clamada albedo) e sostancis antiossidantis.
