Mary Harris Jones
| |
| Nazionalitât | Irlandêse (naturalizade merecane) |
|---|---|
| Date di nassite | 1 di Avost 1837 |
| Lûc di nassite | Cork, Irlande |
| Date di muart | 30 di Novembar 1930 |
| Lûc di muart | Silver Spring, Maryland, Stâts Unîts di Americhe |
| Ativitât | Sindicaliste, attiviste, organizadore di cantîrs
|
| Oparis principâls | Industrial Workers of the World, March of the Mill Children |
| Famose e combative organizadore sindacaliste te Americhe, e à lotât par i dirits dai cjavotadôrs, dai minadôrs e cuintri il lavôr dai fruts | |
Mary Harris Jones, cognossude universalmentri come Mother Jones (Cork, 1 di Avost 1837 – Silver Spring, 30 di Novembar 1930), je stade une sindacaliste e ativiste comunitarie irlandêse naturalizade merecane.
E è stade une des figuris plui emblematichis e combativîs dal moviment operari in tai Stâts Unîts di Americhe jenfri la fin dal XIX e il principi dal XX secul, definide dai soi aversaris come «la femine plui pericolose d'Americhe» par la so capacitât di organizâ lis protestis dai lavoradôrs.
Biografie
[cambie | modifiche il codiç]I prins agns e lis tragedîs personalis
[cambie | modifiche il codiç]Nassude a Cork, te Irlande, tal 1837, e è emigrade cun la so famee tai Stâts Unîts par scjampâ de grande carestie irlandese (Great Famine). Daspo' vê studiât par deventâ maestre e sartore, e si è trasferide a Memphis, tal stât merecan dal Tennessee, dulà che tal 1861 e à maridât George E. Jones, un organizadôr dal sindacât dai fusitôrs di fer.
Tal 1867, la so vite je cambiade par simpri di une tragedie devastant: un'epidemie di fiere zale e à copât il marît e ducj i cjatri fruts. Tornade a Chicago par cjapâ fûr un gnûf lavôr come sartore, tal 1871 e à piardût ancje la cjase e la buteghe tal "Grant Incendi" di Chicago. Chestis piarditis une vore fuarts am pocât la so vite viers il combatiment par lis causis sociâls.
L'ativisim sindacal e la nassite di "Mother Jones"
[cambie | modifiche il codiç]
In tal 1871, Mary Harris e à tacât a interessâsi ai tancj moviments operaris, e a zontâsi ai Knights of Labor e plui tart ai United Mine Workers (UMW). E à scomençât a viazâ par dut il paîs par sostignî lis lotis sindacâls dai minadôrs dal cjarbon, dai ferovîrs e dai tessitôrs.
Cun la sô figure carismatiche, il so vestî di neri e la so rauche e potente vôs, e jè deventade par ducj i lavoradôrs "Mother Jones" (Mame Jones). E organizave lis feminis dai minadôrs par fâ rumôr cun lis pignatis tal timp dai blocs e e marciave par centenârs di chilometris par unîsi ai i gjavadôrs sots lis stessis bandierîs.
La marce cuintri il sfrutament dal lavôr dai fruts e la fondazion dal IWW
[cambie | modifiche il codiç]
Tal 1903, par fâ protestâ cuintri lis condizions inumanis e il sfrutament dal lavôr dai fruts tai cantîrs e in tes fabrichis di tissûts, e à organizât la famose "March of the Mill Children" (La marce dai fruts de fabriche). E à vuidât une scuadre di fruts lavoradôrs — tancj di lôr mutilâts dai machinarîs — inte marce di Kensington (Pennsylvania) fin a la cjase dal president Theodore Roosevelt a Oyster Bay, tal Stât di New York.
Tal 1905 e è stât une des cofondadôrs de organizazion sindacaliste radicâl Industrial Workers of the World (IWW), insiemit cun altris figuris storichis come Eugene V. Debs e Big Bill Haywood.
Ultimis bataîs e le ereditât
[cambie | modifiche il codiç]Cuant che podeve,ancje se veve une certe etât , Mother Jones no si è mai fermade. E je stade arestade e condanade plui voltis par vie de so partecipazion a siopars e lotis durissimîs, come la "vuere di West Virginia" o la "strage di Ludlow" tal Colorado tal 1914. E à continuât a fâ comizis e organizâ i gjavadôrs fin atôr ai novante agns.
E je muarte tal 1930 a 93 agns e e è stât sepelide tal cimitieri dai minadôrs di Mount Olive, tal Illinois, daspò dai martîrs de miniere muarts tal scuintri di Virden. A chest model di coragjo e dedizion e è dedicade ancje la famose riviste progressive merecane Mother Jones.
Bibliografie
[cambie | modifiche il codiç]- Mary Harris Jones, Autobiography of Mother Jones, Chicago, Charles H. Kerr & Company, 1925 (ISBN 978-0-8488-0481-7).
- Elliott J. Gorn, Mother Jones: The Most Dangerous Woman in America, New York, Hill and Wang, 2001 (ISBN 978-0-8090-7093-0).
- Dale Fetherling, Mother Jones, the Miners' Angel: A Portrait of a Radical Leader, Carbondale (IL), Southern Illinois University Press, 1974 (ISBN 978-0-8093-0643-5).
- Edward M. Steel, The Speeches and Writings of Mother Jones, Pittsburgh, University of Pittsburgh Press, 1988 (ISBN 978-0-8229-3575-9).
Leams esternis
[cambie | modifiche il codiç]- (inglês) Sît uficiâl de riviste e fondazion Mother Jones
- (inglês) Sît uficiâl dal Industrial Workers of the World (IWW)
- (inglês) Mother Jones inte Hall of Fame de AFL-CIO
- (inglês) Autobiography of Mother Jones test complet gratis su Project Gutenberg
