Leon Batiste Alberti
| |
| Nazionalitât | gjenovês , talian |
|---|---|
| Date di nassite | 14 di Fevrâr 1404 |
| Lûc di nassite | Gjenue |
| Date di muart | 25 di Avrîl 1472 |
| Lûc di muart | Rome |
| Ativitât | architet, scritôr, matematic e umanist |
| Gjenar | Rinassiment |
| Periodi di ativitât | secul XV |
| Oparis principâls | Templi Malatestian di Rimini, Palaç Rucellai e glesie di Sante Marie Novele a Florence, "De re aedificatoria". |
| Un dai plui impurtants umaniscje teorics di architeture dal Rinassiment | |
Leon Batiste Alberti (Gjenue, 14 di Fevrâr 1404 – Rome, 25 di Avrîl 1472) al è stât un architet, scritôr, matematic, linguist e teoric di arte talian dal Rinassiment.
Al è cunsiderât une des figuris plui completis e rapresentativis dal Umanisim, innomenât par vê teorizât lis regulis de prospetive e de architeture rinassimentâl intai siei tratâts famôs tal mont intîr.
Biografie
[cambie | modifiche il codiç]Nassût a Gjenue in tal 1404 in une famee nobîl di Florence esiliade, al à fât i sôs studis umanisć a Padue e daspo' al si è laureât in dirit canonic a Bologne.
Intal 1428, cronicât l'esili de sô famee, al è tornât a Florence, intindint di personis i viertis di artic e architeture di artiscj come Filippo Brunelleschi, Donatello e Masaccio. Pli di tart al à servît ancje la curie pontificie a Rome come segretari, lavorant par diviers papis.
In plui de sô ativitât di architèt, Alberti al è stât un gran teoric: al à scrit tratâts fondamentâi par latin e par talian voltât ai artiscj e ai inteletuâi dal sô timp.
Oparis principâls
[cambie | modifiche il codiç]Architeture
[cambie | modifiche il codiç]- Templi Malatestian (Rimini): progjet par la trasformazion de glesie di San Francesc intun mausoleu par Sigismondo Pandolfo Malatesta.
- Palaç Rucellai (Florence): une des oparis plui elegantis dal Umanisim civîl.
- Façade de glesie di Sante Marie Novele (Florence): integrazion jenfri le vecje façade gotiche e la gnove armonie rinassimentâl.
- Glesie di Sant'Andree e Glesie di San Sebastian (Mantue): progjets di grande monumentalitât che àn influençât la architeture sacre dai seculi daspo'.
Tratâts e oparis scritis
[cambie | modifiche il codiç]- De pictura (1435) – tratât teoric su la piture e la prospetive.
- De re aedificatoria (1452) – il plui impuartant tratât di architeture dal Rinassiment, dividût in dîs libris.
- De statua – tratât su la sculture.
- I libri della famiglia – dialics su la morâl, la economie domestiche e la educazion.
Bibliografie
[cambie | modifiche il codiç]- Franco Borsi, Leon Battista Alberti, Electa, Milano, 1975.
- Anthony Grafton, Leon Battista Alberti: Master Builder of the Renaissance, Harvard University Press, 2000.
- Stefano Bosi, Alberti, Giunti Editore, Firenze, 2004.
