Vai al contenuto

Enrico Fermi

De Vichipedie, la enciclopedie libare dute in marilenghe.
Enrico Fermi tal 1943

Enrico Fermi (Rome, 29 di Setembar dal 1901Chicago, 28 di Novembar dal 1954) al è stât un fisic talian, naturalizât in seguit come citadin merecan. Al è considerât un dai plui grancj fisics dal Secul XX par vie dai siei studis su la fisiche nucleâr, la fisiche des particulis e la mecaniche cuantistiche. In tal 1938 al à vût il Premi Nobel pe Fisiche pe sô scuvierte des reazions nucleârs indusis dai neutrons lents. Al à ancje inmaneât e vuidât la costruzion dal prin reatôr nucleâr artificiâl de storie, cognossût come Chicago Pile-1.

Le cjase dulâ che al è nassût Enrico Fermi , in vie Gaete 19

Enrico Fermi al è nassût a Rome in tal 1901. Fin di zovin al à mostrât un talent straordenari pes siencis esatis e pe matematiche. Al à studiât ae Scuele Normâl Superiôr (Scuola Normale Superiore) di Pise, dulà che si è laureât in fisiche in tal 1922 cun votazion plene. In tal 1926 al è deventât professôr di fisiche teoriche ae Universitât di Rome (La Sapienza). In chel ambient al à creât e vuidât il famôs grop di zovins cercjadôrs cognossût come i "Fantats di vie Panisperna" (i ragazzi di via Panisperna), fasint scuviertis fondamentâls su la radioativitât.

Il Palaç dai Cjavalîrs a Pise , sede de Scuele Normâl Superiôr

In tal 1938, par vie des leçs raziâls fassistis slargjadis in Italie (sô femine Laura Capon e jere di origjine ebree), Fermi al è scjampât intai Stâts Unîts daspò vê ritirât il Premi Nobel a Stocolme. In Americhe, al à insegnât prime ae Universitât di Columbia e, plui indevant, a chê di Chicago. Propite in cheste universitât, ai 2 di Dicembar dal 1942, al à realizât e controlât la prime reazion nucleâr a cjadene dal mont.

I "Fantats di Vie Panisperna". De bande di çampe: Oscar D'Agostino, Emilio Segrè, Edoardo Amaldi, Franco Rasetti ed Enrico Fermi. Fotografie fate da Bruno Pontecorvo.

Daspò di chest risultât, al à dât un contribût decîsiv al Progjet Manhattan a Los Alamos, ch'al à puartât ae creazion de prime bombe atomiche. Finide la vuere, al à continuât a insegnâ e si è dedicât soredut ae fisiche des particulis, deventant une da lis figuris plui impuartantis de sience moderne. Al è muart in tal 1954 a Chicago a cause di un cancar al stomi.

(Lis oparis a son indicadis cul titul de edizion origjinâl)

Bibliografie

[cambie | modifiche il codiç]

Leams esternis

[cambie | modifiche il codiç]