Bernhard Riemann
| |
| Nazionalitât | Todescje |
|---|---|
| Date di nassite | 17 di Setembar 1826 |
| Lûc di nassite | Jameln, Ream di Hannover |
| Date di muart | 20 di Lui 1866 |
| Lûc di muart | Selasca, Ream d'Italie |
| Ativitât | Matematic
|
| Oparis principâls | Ipotesi di Riemann, Superficie di Riemann, Integrâl di Riemann, Gjeometrie riemanniane |
| Un dai plui grancj matematics dal XIX secul, lis sôs ideis su la gjeometrie a son stadis fondamentâls par la relativitât di Einstein | |
Georg Friedrich Bernhard Riemann (Breselenz, 17 di Setembar dal 1826 – Selasca, 20 di Lui dal 1866) al è stât un matematic todesc che al à dât contribûts di une impuartance fondamentâl in te analisi matematiche, in te gjeometrie diferenziâl e in te teorie dai numars.
Considerât un dai plui grancj e influents matematics de storie, la so gjeometrie no euclidee e à ancje furnît lis basis matematichis par la teorie de relativitât gjenerâl di Albert Einstein.
Biografie
[cambie | modifiche il codiç]Riemann al è nassût a Breselenz, un piçul paîs in te Basse Sassonie (Gjermanie), intune famee modeste. So pari al jere un pastôr luteran. Dal 1846 al à tacât a studiiâ teologjie e matematiche in te Universitât di Göttingen, dulà che al à cognossût Carl Friedrich Gauss, che al à incoragjât la so vocazion par la matematiche.
Al à continuât i studis inte Universitât di Berlin, dulà che al à lavorât cun grancj matematics di chel timp come Peter Gustav Lejeune Dirichlet e Jakob Steiner. In tal 1851 al à presentât la so tesi di dotorât a Göttingen e in tal 1857 al è diventât profesôr in te mieze universitât.
Di debile costituzion e di salût fragîle, al à sufiert par diviars agns di tuberculosi. Al è muart in tal 1866 a Selasca (in te comunitât di Verbania, in Italie) a dome 39 agns, mentri al cirive di curâ la so malatîe intun clime plui cialt.
Oparis e contribuzions
[cambie | modifiche il codiç]
In te so curte vite, Riemann al à revioluzionât diviars ciamps de matematiche:
Gjeometrie diferenziâl (Gjeometrie riemanniane): Inte so famôse lezion di abilitazion dal 1854, Ueber die Hypothesen, welche der Geometrie zu Grunde liegen ("Sui ipotesis che e stann a la base de gjeometrie"), al à introduciût la nozion di varietât n-dimensionâls e la metriche riemanniane. Chests concets han superât la gjeometrie euclidee e han permitût di svilupâ spazis curvats a plui dimensions, deventant il fondament teoric par la teorie de relativitât gjenerâl di Albert Einstein.
L'element di lingnie infinitesimâl al si esprime cul tensor metric:
Teorie dai numars e funzion Zeta: Intal so unic articul di teorie dai numars (1859), al à studiât la estension de funzion Zeta di Euler al cjamp dai numars complès:
In chest lavôr al à formulât la famôse Ipotesi di Riemann, un dai problemis no risolts plui impurtants de matematiche, che e aferme che ducj i zêrs no triviâls de funzion Zeta a tignin la parte reâl eguâl a .
Analisi e Superficiis di Riemann: Inte analisi matematiche, al à formalizât la nozion di Integrâl di Riemann, dant une definizion rigorose dal concet di integrazion:
Al à ancje introdòt lis Superficîs di Riemann, che a permitin di studiâ lis funzion plurivocjis inte analisi complesse trasformantlis in struturis gjeometrichis.
Bibliografie
[cambie | modifiche il codiç]- Riemann, Bernhard (1854). Ueber die Hypothesen, welche der Geometrie zu Grunde liegen. Abhandlungen der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, Vol. 13.
- Riemann, Bernhard (1859). Ueber die Anzahl der Primzahlen unter einer gegebenen Grösse. Monatsberichte der Königlichen Preussischen Akademie der Wissenschaften zu Berlin.
- Laugwitz, Detlef (1999). Bernhard Riemann 1826–1866: Turning Points in the History of Mathematics. Birkhäuser.
- Derbyshire, John (2003). Prime Obsession: Bernhard Riemann and the Greatest Unsolved Problem in Mathematics. Joseph Henry Press.
Leams esternis
[cambie | modifiche il codiç]- Stanford Encyclopedia of Philosophy - Bernhard Riemann: http://plato.stanford.edu/entries/riemannian-geometry/
- MacTutor History of Mathematics archive - Bernhard Riemann: http://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Riemann/
- Mathematics Genealogy Project - Bernhard Riemann: http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=18298
