Batarie (strument musicâl)

La batarie e je un strument musicâl de famee des percussions, formât di un insiemit di tambûrs, cjambalots e altris piçui struments combinâts in mût di jessi sonâts da un sôl musicist, il batarist. I components a vegnin batûts cun bacjetis di len o di plastiche, cun spazolis di metâl o par mieç di pedâi a molas. Chest strument al à un rûl fondamentâl inte struture ritmiche de musiche moderne, soredut inte rock, tal jazz, tal pop e tal blues.
Storie e evoluzion
[cambie | modifiche il codiç]Origjins
[cambie | modifiche il codiç]La batarie e nâs viers la fin dal XIX secul in tai Stâts Unîts. Prime de sô invenzion, i tambûrs e i cjambalots de bande o de orchestre a jerin sunâts da plui elements separâts. Cun l'evoluzion dal teatri de varietât (vau-de-ville) e par resons di spazi e di cost, i musiciscj a àn tacât a cjastâ plui struments par fâli sunâ a une sole persone.
Il Gjenzi de batarie moderne
[cambie | modifiche il codiç]L’inovazion decisive e je stada la creazion dal pedâl par le casse tal 1909 da la dote William F. Ludwig, che e à parmitût di doprâ il pît par bati il tambûr plui grant. Dilunc i agns '20 e '30, cul fioriment dal jazz e des grandis big bands, la batarie e à cjatât la sô conformazion standard, cjargnant ancje il charleston (pedâl cui cjambalots). Tal 1956, la introduzion des pielis sintetiche (in Mylar) al puest di chês di anemâl e à slargjât la resistence e cangiât il sun dal strument, pronte pal boom de [Musiche rock | rock] tai agns '60.
Components dal strument
[cambie | modifiche il codiç]I elements essenziâi de batarie si dividin in tambûrs (membranofons) e cjambalots (idiofons).
I Tambûrs
[cambie | modifiche il codiç]
- Casse (o Gran Casse): Al è il tambûr plui grant, plaçât in tiere e azionât cuntun pedâl cul pît diestris (par colâi a drete). Al dà la note plui grave e la baze dal tempo ritmic.
- Rulant: Plaçât in mieç des gjambis dal batarist. Al à une cjadenate di fiâls di metâl sot de piel inferiôr che e dà un sun sutîl e sclet, tipic de rullade.
- Tom-tom (o scletement Tom): Tambûrs plui piçui montâts parsore de cassa. A servin par fâ variazions e passagis (i cognossûts fills).
- Timpan (o Tom a tiere): Un tom plui grant cul pît par tiere, caraterizât da un sun plui clip e grâf.
I Cjambalots
[cambie | modifiche il codiç]- Hi-hat (o Charleston): Doi cjambalots un parsore di chel altri, montâts su un ast cun pedâl. Si lins sonâ col pît (par vierzi e sierâ) o cul lis bacjetis.
- Ride: Cjambalot grant doprât par tignî il jutori dal ritmi e pal compagnament bas.
- Crash: Cjambalot plui sutil, doprât par dâ acents fuarts a la fin des frasis musicâlis.
Il rûl tai gjeneris musicâi
[cambie | modifiche il codiç]La batarie tal Jazz
[cambie | modifiche il codiç]Tal jazz la batarie no ten dome il timp, ma e dialoghe col i altris struments. L'ûs des spazetis tal puest des bachetis al è une carateristiche tipiche par otignî un sun plui lizêr e sfumât.
La batarie tal Rock
[cambie | modifiche il codiç]Cun la nassite de [Musiche rock | rock] e soredut dal rock, la batarie e devente un veri motor di energjie di volum alt. I batariscj a tachin a doprâ casse dople o doplis pedâi par aumentâ la velocitât e la potence dal ritmi, elements clâfs ancje par evoluzions sucessivis tal heavy metal.
Bibliografie
[cambie | modifiche il codiç]- Hugo Pinksterboer, The Cymbal Book, Hal Leonard, 1993.
- Geoff Nicholls, The Drum Book: A History of the Rock Drum Kit, Backbeat Books, 1997.
- Boris Porena, Tecnica della percussione, Milano, 1980.
Leams esternis
[cambie | modifiche il codiç]- Percussive Arts Society (PAS) - Associazion internazionâl de culture des percussions (par inglês).
- Drummerworld - Portâl cun biografiis, video e schedis dai plui grancj batariscj de storie (par inglês).