Andy Warhol


Andy Warhol, nom d'art di Andrew Warhola Jr. (Pittsburgh, 6 di Avost 1928 – New York, 22 di Fevrâr 1987), al è stât un pitôr, scultôr, regjist, fotograf e produtôr cinematografic merecan.
Al è considerât la figure plui impurtante e rapresentatîve de Pop Art (Art Popolâr) e une des personalitâts artistichis plui influents dal XX secul. La so opare e à esplorât la relazion jenfri l'espression artistiche, la culture di masse, la publicitât e il concet di divisim.
Biografie
[cambie | modifiche il codiç]
Nassût a Pittsburgh di une familie di emigrants rusins (dal teritori de odierne Slovachie), al à studiât art commercial al Carnegie Institute of Technology. In tal 1949 al si è trasferît a New York par lavorâ come ilustradôr publicitari pe rivistis come Vogue e Glamour, cjatant daurman un grant sucès.

In tai agns Sessante al à tacât a produsî piture serigrafichis in serie, doprant imagjins iconichis de culture popolâr merecane, come lis scjatulis di mignestre Campbell's e i ritrats di personaçs famôs come Marilyn Monroe, Elvis Presley e Mao Zedong.
In tal 1962 al à fondât il so celebre studi-laboratori, le The Factory, che al è deventât un pont di ritrovament par artistis, musicists, inteletuâi e figuris de controculture. Csoi al à ancje prodot e finanziât il prin album del clape rock The Velvet Underground.
In tal 1968 al è scampât par miracul a un atentât perpetrât de femina feministe Valerie Solanas, che à sparât in tal so studi. Andy Warhol al è muart intal 1987 a Eborac Nuve par via di complicazions post-operatoriis seguitis a une operazion ae cistifellee.
La concezion de art
[cambie | modifiche il codiç]
Andy Warhol al à rivoluzionât il concèt di "opare d'art". Refudant la idee de piture uniche e gjenuine dal artiste isolât, al à introdòt la produzion industriâl e serial par mieç de serigrafie.
Par Warhol, la repetizion de imagjine e sfumave la so unicitât e e mostrave la superficialitât de societât di consumism. Celebre e je la so affermazion sui mieçs di comunicazion di masee:
"In tal futûr, ducj a saran famôs par cuindîs minûts."
Opari principâls
[cambie | modifiche il codiç]
- Campbell's Soup Cans (1962) – la celebre serie di 32 telis di mignestre in scjatule.
- Marilyn Diptych (1962) – ritràt serigrafic multipli di Marilyn Monroe pignorât subiìt daspo' de so muart.
- Brillo Boxes (1964) – sculturis in len che a riprodusin lis scjatulutis dal detersîf "Brillo".
- Eighth Elvis (1963) – grande composizion su Elvis Presley.
- The Velvet Underground & Nico (1967) – la famose cuvierte dal album cun le banane.
Bibliografie
[cambie | modifiche il codiç]- Andy Warhol, The Philosophy of Andy Warhol (From A to B & Back Again), Harcourt Brace Jovanovich, New York, 1975.
- Victor Bockris, The Life and Death of Andy Warhol, Bantam Books, New York, 1989.
- Arthur C. Danto, Andy Warhol, Yale University Press, New Haven, 2009.
Voxis coreladis
[cambie | modifiche il codiç]Leams esternis
[cambie | modifiche il codiç]- Sît uficiâl dal Andy Warhol Museum di Pittsburgh (par inglês)
- Sît de Andy Warhol Foundation pe Art Visual (par inglês)
- Colezion des oparis di Andy Warhol al MoMA di Eborac Nuve (par inglês)